آدولف پیکتت Adolphe Picte
محقق زبانهای هند و اروپایی و علاقمند به زبانشناسی که پژوهشهایی در مورد زبان سانسکریت (Sanskrit) و تاریخ زبان سلتیک (Celtic) انجام داده و در بررسی این زبان به مطالعۀ زبانهای شرقی نیز پرداخته است.
دسته ای اصلی ایرانشناسان
ابوالحسن علی بن الحسین المسعودی Abu al-Hasan Ali ibn al-Husayn al-Mas’udi
ابوالحسن علی بن الحسین المسعودی Abu al-Hasan Ali ibn al-Husayn al-Mas’udi مورخ و جغرافیدان بزرگ اسلامی که به سرزمینهای بسیاری از جمله ایران سفر کرد و آثار وی در بین محققین از جایگاه ویژهای برخوردار است. آثار مهمی در حیطۀ تاریخ و جغرافیا بر جای گذاشت که از جمله منابع مهم تاریخ عمومی و قرون اولیۀ اسلامی به شمار میروند.
جوزف مِیسون آپتون Josef Meson Upton
جوزف مِیسون آپتون Josef Meson Upton باستانشناس آمریکایی و عضو موزۀ هنر متروپولیتن (The Metropolitan Museum of Ar) که حفاریهای کاخ ساسانی تیسفون (Tisophon) در نزدیکی بغداد (Baghdad)، کاخ ابونصر(قصر ابونصر) (Abu Nasr Palace) در شرق شیراز و خرابههای بیشابور (Bishapur) از جمله اقدامات باستانشناسی اوست.
انگلبرت کمپفر Engelbert
انگلبرت کمپفر Engelbert Kempfer، دانشمند، طبیب، جهانگرد و محقق آلمانی، بود که در زمان شاه سلیمان صفوی(Safavid Shah Suleiman) به همراه سفیر سوئد به ایران آمد. او کسی بود که از تمام سیاحان اروپایی دوره صفویه مسائل را علمیتر بررسی نمود و به این ترتیب بنایی مطمئن برای تاریخ فرهنگ و هنر ایران قرن هفدهم میلادی باقی گذاشت.
آلبرت تنآیک اومستد Albert Ten Eyck Olmstead
آلبرت تنآیک اومستد Albert Ten Eyck Olmstead، خاورشناس، مورّخ آمریکایی، متخصّص و مدرّس در تاریخ هخامنشیان(Achaemenians) و آشور (Assyria)که سرپرستی چند هیأت اعزامی به مشرق زمین را نیز بر عهده داشته است.
ادوارد مایرEduard Meyer
ادوارد مایرEduard Meyer مورخ آلمانی و نظریهپرداز علم تاریخ بود. او یکی از شناختهشدهترین مورخان دوران باستان در زمان خود بود. دانش وسیع مایر در زبانهای کلاسیک و شرق باستان او را به یکی از عالمان این حوزه بدل کرد. مهمترین دستاورد او در مطالعات تاریخ باستان کتابی چند جلدی است که میکوشد با روشی نوین تمدنهای جهان باستان را در پرتو ارتباطهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و مذهبی در کنار یکدیگر مطالعه کند و در این مسیر نگاهی ویژه به ایران دارد.
هرمان بروکهاوس Hermann Brockhaus
هرمان بروکهاوس Hermann Brockhaus شرقشناس هلندی بود. او یکی از متخصصان زبانهای سانسکریت و فارسی در قرن نوزدهم م. بود و از این رو از نخستین ایرانشناسان و هندشناسان غرب به شمار میرفت. او نخستین مترجم دیوان حافظ و همچنین متن وندیداد به زبان آلمانی بود.
میشل لونگینو Michele Longino
میشل لونگینو Michele Longino دانشمندی فرانسوی در زمینۀ ادبیات و فرهنگ فرانسه و به ویژه ادبیات قرن هفدهم م. فرانسه است که به دلیل رویکرد میانرشتهای خود به پیشرفت این حوزه کمک قابل توجهی کرده است. مطالعات میان فرهنگی، شرقشناسی، سفرنامهنویسی، تاریخ، زیباییشناسی و مطالعات زنان، برخی از موضوعهای پژوهشی این استاد بازنشستۀ دانشگاه دوک در رشتۀ رومشناسی است.
ویلیام دبلیو. مالاندرا William W. Malandra
ویلیام دبلیو. مالاندرا William W. Malandra ایرانشناس آمریکایی و استاد بازنشستۀ دانشگاه مینهسوتا است. او متخصص ادیان ایران باستان و هند، زبانشناسی هندوایرانی و زبانها و تمدنهای پیشااسلامی در این منطقه است. بهطور خاص، مالاندرا تحقیقات مفصلی پیرامون زردشتیگری و زبان و دین ایران باستان انجام داده است.
کورت رودولف Kurt Rudolph
کورت رودولف Kurt Rudolph محقق آلمانی حوزۀ کیش گنوسی، مانوی و مندایی است. او را در واقع باید یک پژوهشگر تاریخ ادیان باستانی معرفی کرد که بیشتر تمرکزش بر متون برجای مانده از آیینهای دینی کهن و تلاش برای بازآفرینی تاریخ آنها از ورای متون مقدس سایر ادیان بود. رویکرد او به مطالعۀ ادیان تاریخی بود و کار خود و رشتۀ مطالعات ادیان را حوزهای مستقل از الهیات و فلسفۀ دین تعریف میکرد و از این منظر درگیر بحثهای دامنهدار با برخی از دیگر محققان این حوزه شد.
ماکسیمیلیان بیتنر Maximilian Bittner
ماکسیمیلیان بیتنر Maximilian Bittner شرقشناس، پژوهشگر زبانهای سامی و ایرانشناس آلمانیزبان مقیم در اتریش بود. پژوهش اصلی او در حوزۀ زبان و ادبیات عربی و زبانهای سامی وابسته بود اما در مورد فرهنگ و زبان ایران و دیگر ملل شرقی نیز پژوهشهایی دارد. او استاد شرقشناسی در دانشگاه وین بود.
جان ریچاردسونJohn Richardson
جان ریچاردسونJohn Richardson شرقشناس انگلیسی بود. او مؤلّف نخستین فرهنگ فارسی- عربی- انگلیسی بود که به فرهنگ ریچاردسون مشهور است؛ این فرهنگ در سال 1777 م. – ۱۷۸۰م. نگاشته شده و مشتمل بر پنجاههزار واژۀ فارسی همراه با برابرنهاد انگلیسی آنهاست.
یوهان ولفگانگ فون گوته Johann Wolfgang von Goethe
یوهان ولفگانگ فون گوته Johann Wolfgang von Goethe شاعر، داستاننویس، نمایشنامهنویس، نقاد، متفکر، و دانشمند آلمانی، یکی از مردان بزرگ فرهنگی قرون ۱۸م. و ۱۹م. اروپا، و یکی از افراد ممتاز تاریخ ادبیات جهان، که پس از آشنایی با حافظ، تأثیر فراوانی از اشعار او گرفت.
جوزف جان کَمبِل Joseph John Campbell
جوزف جان کَمبِل[1] Joseph John Campbell اسطورهشناس مشهور آمریکایی بهویژه در حوزۀ اسطورهشناسی تطبیقی و نیز محقق بررسی تطبیقی ادیان است. نظرات او در حوزۀ «آرکهتایپها» یا همان نمونههای نخستین بسیار مطرح و پراستفاده شد. آثار ارزشمند او در حوزۀ اساطیر ملل مختلف با بیان ویژگیهای مشترک آنها همراه بود و از این منظر در نوع خود پیشگام به شمار میآید.
[1] – نام و نام خانوادگیِ این اسطورهشناس در منابع فارسی به صورتهایی چون «ژوزف» و «کمپبل» هم آمده است.
چارلز کاتلر تاری Charles Cutler Torrey
چارلز کاتلر تاری Charles Cutler Torrey مستشرق و متخصص زبانهای سامی و پژوهشگر کتب مقدس در سالهای میانه سدۀ 19م. تا میانۀ سدۀ 20م. بود. او پژوهشهای گستردهای در باب قرآن و کتب مقدس سایر ادیان انجام داده است. از منظر اسلامشناسی، کار تاری و نظریاتش در زمینۀ یافتن ریشههای غیراسلامی قرآن حائز اهمیت است.