دسته ای اصلی ایرانشناسان
مویا کاترین کاری Moya Catherine Carey محقق هنر اسلامی و ایرانی در مؤسسۀ چستربینی لندن است. او بهطور خاص در باب تاریخچۀ گردآوری هنر ایرانی برای موزۀ کنسینگتون جنوبی (ویکتوریا و آلبرت کنونی) مطالعه میکند. پژوهشها و سخنرانیهای گسترده در باب هنر ایران در دوران صفوی و قاجار دیگر همبخشی مهم او به حوزۀ مطالعات ایرانشناسی است.
اوبین لوئی میلن دُ گرندمزون Aubin-Louis Millin de Grandmaison باستانشناس، گیاهشناس، سکهشناس، و کانیشناس فرانسوی و بنیانگذار نشریۀ فروشگاه دایرهالمعارف (Magasin encyclopédique) یا نشریۀ علوم، ادبیات، وهنرها (Journal des sciences, des lettres et des arts) در قرن 18 و 19م. بود.
ارنست پرنیکا Ernst Pernicka شیمیدان، باستانشناس و باستانسنج اهل اتریش است. او پژوهشهای بسیاری در زمینۀ قدمتسنجی و اصالتسنجی آثار تاریخی و هنری انجام داده و برنامههای پژوهشی بسیاری را در زمینۀ باستانشناسی راهبری کرده است. همچنین در کاوشها و پژوهشهای مرتبط با چند سایت باستانشناختی در ایران مطالعاتی داشته و آثاری از خود به جای گذاشته است.
پُل امیل بوتا Paul-Émile Botta کنسول و باستانشناس فرانسوی از نخستین افرادی بود که تحتنظر دولت فرانسه حفاریهای علمی و دقیق را در بینالنهرین باستان آغاز کرد. وی بهویژه بهخاطر کاشف کاخ سارگن دوم Sargon II آشور در دورا شروکین (قلعه ساراگون و پایتخت آشوریان) Dur-Sharrukin شهرت دارد. نقشِ برجستۀ اقدامات وی در شکلگیری رشتۀ باستانشناسی خاورمیانه بسیار حائز اهمیت است.
آلفرد کارلوویچ آرندس Alfred Karlowich Arends متخصص زبانشناسی و استاد مطالعات شرقی دانشگاه لنینگراد بود. او آثاری راجعبه تاریخ و ادبیات ایران دارد.
فرانسیس کراوفورد بورکیت Francis Crawford Burkitt شرقشناس، الهیدان و تاریخدان کلیسایی است. تخصص اصلی او در زمینۀ شکلگیری و خاستگاه مسیحیت اولیه، بهخصوص مسیحیت شرقی و همچنین بررسی تاریخ تطور کتاب مقدس، ترجمهها و سنت انتقال آن است. او همچنین گامهای بزرگی را در مطالعۀ ادبیات سریانی برداشته و پژوهشهای او در زمینۀ مانویت نیز ذیل همین مطالعات است.
والری گونسالس (Valerie Gonzalez) استاد دانشگاه و محقق حوزۀ هنر و زیباییشناسی اسلامی است. او در بسیاری از دانشگاههای مطرح دنیا در حوزۀ علوم انسانی و هنر تجربۀ تدریس مباحث مرتبط با تاریخ هنر اسلامی را دارد. پژوهشهای او در حوزۀ هنر اسلامی بیشتر ناظر بر مباحث نظری، مفاهیم بنیادین، تاریخنگاری هنر اسلامی، طبقهبندیهای رایج در این رشته، تاریخِ مطالعات هنر اسلامی، مفاهیم موجود در پسِ نمایش هنر اسلامی در نهادهای عمومی در سرتاسر دنیا است.
راجر مروین سیوری Roger Mervyn Savory ایرانشناس و تاریخشناس دوره صفوی است که حوزۀ اصلی فعالیتش تاریخ ایران بوده و کتابها و مقالههای مختلفی در تاریخ صفویان دارد که بهعنوان کتاب های درسی در دانشگاههای ایران تدریس میشوند.
زاخاری لاکمن (زکری لاکمن) Zachary Lockman خاورميانهشناس آمريكايي و استاد تاريخ و مطالعات اسلامي و خاورميانه در دانشگاه نيويورك است. وي آثار زيادي دربارۀ تحولات اخير در مصر و فلسطين دارد. به طور كلي، پژوهشهاي وي بيشتر بر مسائل اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و سياسي خاورميانۀ مدرن متمركز است. وي در آثار خود، به مسائل ايران نيز توجه داشته است.
یوهان فرانتس بوده Johann Franz Budde الهیدان لوتری، فیلسوف و تاریخنگار آلمانی بود. او از جنبش زهدباوری تاثیرات زیادی پذیرفته و در کتابهایش از شیوۀ تفکر این جنبش بهره برده است. او فردی محترم در زمان خود بود و از نامدارترین الهیدانان آلمانی زمان خودش شناخته میشود که توانست بنیانی تاریخی در مطالعاتش بگذارد.
یولیوس فردیناند روسکا Jullus Ferdinand Ruska از خاورشناسان آلمانی بود که دربارۀ تاریخ علوم در اسلام به پژوهش پرداخته است. وی متخصّص ریاضیّات و علوم طبیعی بود.
یوسف میخائیلوویچ ارانسکی Iosif Mikhailowich Oranski ایرانشناسی روسی که تخصصش زبانشناسی و به خصوص زبان پشتو بود. او در دانشکدۀ مطالعات شرقی دانشگاه دولتی لنینگراد، به تدریس مقدمات زبانشناسی ایرانی، تاریخ زبانهای ایرانی و تاجیکی و دستور تطبیقی میپرداخت.
ناتان هاسکل دول[1] Nathan Haskell Dole مترجم، نویسنده و پژوهشگر آمریکایی است که تحقیق و پژوهش در ادبیّات و تاریخ روسیه، چاپ اشعار بعضی شاعران آمریکایی و اروپایی از جمله فعّالیتهای او خارج از حوزۀ ایرانشناسی است و در حوزۀ ایرانشناسی نیز چاپ رباعیّات خیّام از روی نسخۀ ادوارد فیتزجرالد (Edward FitzGerald)، پژوهش دربارۀ شاعرانی ایرانی چون جامی و عطار ترجمة بعضی اشعار آنها از فعالیتهای اوست.
[1] -در معدودی از منابع به طرُق مختلفی چون ناتان هسکل، ناتان دُل و ناثان هسکل دول هم آمده است.
استر ج. هموری Esther J. Hamori الهیدان، عبریدان، پژوهشگر حوزۀ مطالعات کتاب مقدس و متون دینی و مکاشفهای خاور نزدیک باستان است. بسیاری از پژوهشهای او در مورد جنبههای پیشگویانه و مکاشفهای متون دینی و به صورت کلی ارتباط خدا با انسان است. او در پژوهشهایش تلاش میکند تا سنت یهودی و ابراهیمی را بافتار خاورنزدیکی آن بررسی کند و در همین حوزه به ایران نظر دارد.
